Czym jest histamina
Histamina to amina biogenna - związek powstający z aminokwasu histydyny. W organizmie człowieka działa jako neuroprzekaźnik oraz mediator reakcji odpornościowych i zapalnych. Jest magazynowana głównie w komórkach tucznych (mastocytach) i bazofilach, skąd uwalnia się w odpowiedzi na różne bodźce.
Co ważne, histaminę mamy z dwóch źródeł: wewnętrznego (organizm produkuje ją sam) oraz zewnętrznego (dostarczamy ją z jedzeniem, zwłaszcza dojrzewającym, fermentowanym i długo przechowywanym).
Za co odpowiada histamina
Histamina uczestniczy w wielu procesach:
- Reakcje alergiczne i zapalne - to ona odpowiada za typowe objawy alergii: świąd, zaczerwienienie, katar, obrzęk. Leki przeciwhistaminowe blokują właśnie jej działanie.
- Wydzielanie kwasu żołądkowego - histamina pobudza komórki żołądka do produkcji kwasu solnego, wspierając trawienie.
- Przekaźnictwo w mózgu - jako neuroprzekaźnik wpływa m.in. na czuwanie, uwagę i rytm dobowy.
- Regulacja naczyń krwionośnych - rozszerza naczynia i zwiększa ich przepuszczalność.
Histamina działa poprzez receptory (oznaczane H1-H4) rozmieszczone w różnych tkankach. To dlatego jej efekty są tak różnorodne - od kataru po pobudzenie wydzielania żołądkowego.
Skąd histamina bierze się w jedzeniu
W produktach spożywczych histamina powstaje głównie w wyniku działania bakterii, które przekształcają histydynę w histaminę. Dlatego jej poziom rośnie tam, gdzie zachodzą procesy dojrzewania, fermentacji lub gdzie żywność była długo (albo nieprawidłowo) przechowywana.
Typowo więcej histaminy znajdziemy w serach dojrzewających, wędlinach dojrzewających, rybach (szczególnie nieświeżych lub wędzonych), produktach kiszonych i fermentowanych, alkoholu. Świeże, krótko przechowywane produkty zawierają jej zwykle znacznie mniej.
Chcesz sprawdzić konkretny produkt? Skorzystaj z naszej wyszukiwarki - baza zawiera setki pozycji z oznaczeniem poziomu histaminy.
Kiedy histamina staje się problemem
U zdrowej osoby nadmiar histaminy z pożywienia jest rozkładany w jelicie przez enzym DAO (diaminooksydazę). Problem pojawia się, gdy podaż histaminy przewyższa zdolność organizmu do jej rozkładu - mówimy wtedy o nietolerancji histaminy. Objawy bywają bardzo różne i indywidualne, dlatego ich interpretacja wymaga konsultacji ze specjalistą.